www.tedariksistemi.com

Etkili bir satınalma gerçekleştirebilmek için aşağıdaki sistemlerin oluşturulması gerekir.

TEDARİK ZİZCİRİ YÖNETİMİ

Tedarik Zinciri Yonetimi; Neden ve Nasıl ?

Problemin Tanımlanması

Piyasa ekonomisi temel olarak talebin şekillendirdiği bir ekonomidir. Üreticiler, karlılıklarını koruyabilmek için talebi mümkün olduğu kadar kontrol etmek veya

üretimi talebe göre ayarlamak durumundadır. Reklamlarla sürekli pompalanan tüketici talepleri ve doğası gereği irrasyonel olarak gelişen talep, üretimin talebe ayak uydurmasını güçleştirmektedir. Hızla değişen trendler ise üreticinin çabasını iyice zora sokmaktadır.

Gelişmiş piyasa ekonomisinin bir sonucu olan küresel ekonomi tüketim ilişkileri bağlamında iki kutupluluk yaratmıştır; malın üretildiği yer ile, pazara sunulduğu yerler coğragik olarak birbirlerine uzak bölgeler olmaktadır. İki kutupluluk tabi ki salt küreselleşmeye bağlanamaz. Üretim ve pazarlama'nın farklı şirketler tarafından yapılıyor olması aynı zamanda iş bölümü ve uzmanlaşmanın bir sonucudur. 

Hızla bütünleşen ve bir yandan da coğrafik olarak genişleyen ekonomi sonucu Üretimin büyük bir kısmı 3. dünya ülkelerine kayarken, pazarın büyük bir kısmı ise Kuzey Amerika ve Avrupa'da yoğunlaşmaktadır.  Pazardan uzaklaşan üreticilerin trendleri takibi güçleşmiştir.Pazar ile üretim yerleri arasındaki uzaklık üretilen malın pazara ulaşmasında da artı bir gecikmeye sebep olmuştur.

Coğrafi farklılaşmayı, sadece ülkeler arası mübadele bağlamında gelişen bir olgu olarak düşünmemek gerekir.Üretimin geniş ve görece ucuz sahalara ihtiyaç duyması, satıcı firmaların ise yerleşim yerlerine yakın olması zorunluluğu, ülke içinde de üretimin ve pazarın bibirinde uzaklaşmasına sebep olmuştur.

Bu duruma pazarlama ile yukumlu firmalar (marka sahibi) açısından bakıldığında da durum pek parlak değildir. Marka sahibi firmanın gelişen trendlere göre tasarımcısının masasından çıkan bir tasarım en erken altı ay sonra raflarında olabilmektedir. Bu durum sadece tekstilin sorunu değildir. Bir bilgisayar markası için de sipariş ettiği bir bilgisayar
bileşeninin gecikmesi, piyasaya süreceği modelin daha baştan eski olması anlamına gelmektedir.

Durmadan büyüyen stoklar ise işin diğer boyutu olmaktadır. Üretici de marka sahibi de , bir işletme ve verimlilik prensibi olarak, mümkün olduğu kadar az stok ile çalışmak istemektedir. Geciken ve trendin kaçırılması nedeniyle satılamayan mallar marka sahibinin depolarında birikirken, gelişebilecek olası bir talebe karşı hazırlık yapmak isteyen üreticinin deposu ise hiç bir zaman sipariş edilmeyen mallar ile dolmaktadır.

Marka sahibi firmanın gücü pazara olan hakimiyetinden, üretici firmanın gücü ise kaynaklarını en verimli şekilde kullanmaktan gelmektedir. Pazarı doğrudan manipüle etmek tabi ki mümkün değildir. Pazar hakimiyeti daha çok değişen talebe hızla uyum sağlamak ile mümkündür. Kaynakların verimli kullanımı ise kısa ve orta vadede oluşabilecek talepler hakkında fikir sahibi olabilmek ve uygun üretim ana programı ve kaynak planını yapabilmek ile mümkündür. Önceki paragraflarda bahsedilen gelişmeler nedeniyle ne marka sahibi ne de üretici avantaj sahibi olamamaktadır.

Buraya kadar ki saptamalarımızı (sorunları mı demeliydim) toparlarsak; marka sahibi geciken veya kaçan satışlardan, üretici ise israf edilen veya yetişmeyen kaynaklardan muzdariptir. Bir de ortak sorun olan biriken stoklar öne çıkmaktadır.

İki başarılı uygulama

Günümüz ekonomisinde tedarik zincilerini başarıyla uygulayan ve sonuçları bağlamında rakipleri ile rahatlıkla karşılaştırabileceğimiz iki güzel örnek vardır. Tedarik zincilerinin nasıl uygulanacağına değinmeden önce başarılı örnekler üzerinde durarak okuyucunun motivasyonunu artırmayı umuyorum.

Birinci örnek Walmart'dır. Walmart mükemmel bir tedarik ve dağıtım zinciri kurarak iki büyük ortağını dünyanın ilk on zengini arasına sokmuş bir perakende satış firmasıdır. Walmart'ın tedarik zinciri o kadar mükemmel işlemektedir ki, marketteki raflardan elma aldığınızda, Walmart'ın tedarikçilerinden olan  çiftçi de bahçesindeki ağaçtan elmayı kopartmaktadır. Bu tabiki bir metafordur ama başarılı bir tedarik zinciri uygulamasının nelere kadir olabileceğini göstermek açısından da önemlidir. Walmart böyle bir yapı sayesinde en büyük rakibi K-MART'ı piyasadan silmiştir.

İkinci örneğimiz ise DELL dir. Şu anda DELL in web sitesine girdikten sonra, son teknoloji bir PC konfigürasyonu yapıp, iki gün içinde evinize gelmesini beklemek mümkündür. Bu yapının mimarı ve DELL'in kurucusu Micheal Dell'in de dünyanın en zengin on kişisi arasında bulunduğunu belirtelim. Bu arada Çok daha genç olan DELL'in PC pazarının devleri olan HP ve Compaq'ı da sollaması da bu stratejinin sonucudur.

Önce sorunları saptadık, sonra bahsi geçen sorunları çözmüş ve başarıya ulaşmış firmalardan bahsettik. Bir sonraki yazımızda aradaki boşluğu dolduracağız ve nasıl sorusunun da cevap vereceğiz.